آشنایی با استانداردهای ابعادی لوله، روش های بیان ضخامت و طول لوله

ضخامت و طول لوله، جزو 7 فاکتور اصلی برای معرفی لوله ها هستند. با ما همراه باشید تا شما را روش های بیان این دو فاکتور اصلی لوله ها آشنا کنیم. همچنین در این مقاله، به بررسی استانداردهای مربوط به ابعاد و اندازه لوله نیز پرداخته شده است.

استاندارد ابعادی لوله ها

کد و استاندارد ASME معروف ترین کد استاندارد در زمینه پایپینگ است. این کد مرجع ابعادی لوله ها نیز می باشد.

ASME B36.10 به معرفی استانداردهای ابعادی کربن استیل ها، استیل های آلیاژی و ASME B36.19 به معرفی استانداردهای ابعادی فولادهای ضد زنگ پرداخته است.

فاکتور های اصلی این استانداردها شامل موارد زیر است.

  1. قطر خارجی (Outside Diameter)
  2. ضخامت (Thickness)
  3. وزن (Weight)

قطر خارجی یا به اصطلاح قطر واقعی یک لوله با ضخامت لوله دو پارامتر جدا از هم هستند که نباید با هم اشتباه گرفته شوند.

ضخامت لوله

به فاصله میان قطر داخلی و قطر خارجی لوله، ضخامت لوله می گویند. برای بیان ضخامت لوله دو روش وزنی (Manufacture Weight) و روش Schedule وجود دارد.

هدف اصلی بیان سایز لوله و ضخامت لوله ایجاد زبان مشترک بین طراح و تولید کننده است. شما به عنوان یک طراح سایز لوله و ضخامت لوله را محاسبه می کنید و برای سفارش این لوله به تولیدکننده نیاز به یک زبان مشترک دارید. این زبان مشترک توسط دو روش وزنی و Schedule ایجاد می شود.

روش وزنی

روش وزنی در هر سایز لوله، سه دسته برای تعیین ضخامت را معرفی می کند.

  • استاندارد (STD)
  • سنگین (XS)
  • فوق سنگین (XXS)

روش schedule

همان طور که دیدیم روش وزنی انتخاب های کمی در اختیار ما قرار می دهد. یعنی برای هر ضخامت بدست آمده، تنها 3 ضخامت برای سفارش گذاری معرفی می کند. این مشکل باعث می شود که در برخی موارد ضخامت قابل سفارش با ضخامت محاسبه شده بسیار متفاوت باشد. این اختلاف در ضخامت باعث افزایش شدید هزینه پروژه خواهد شد. البته افزایش ضخامت لوله ها باعث بالا رفتن ضریب اطمینان سیستم هم می شود. ولی باید بدانیم که در مسیر محاسبه ضخامت افزایش ضخامت هایی در نظر گرفته شده که برای افزایش ایمنی خط کفایت می کنند.

روش Schedule انتخاب های بیشتری در اختیار ما قرار می دهد که باعث می شود ضخامت قابل سفارش با ضخامت محاسبه شده نزدیکتر باشد و در نتیجه هزینه پروژه نسبت به حالت قبلی کاهش یابد. برای کربن استیل ها 11 ضخامت به روش نامگذری Schedule بیان می شود و برای فولادهای ضد زنگ 5 روش ارائه می شود.

برای مثال در محاسبه ضخامت برای سایز لوله 14 اینچ، عدد 4.75 میلی متر بدست آمده. طبق استاندارد نزدیک ترین عدد به ضخامت بدست آمده، 6.35 بوده که روش Sch10 است. یعنی ما یک لوله با سایز لوله 14 اینچ و ضخامت sch10 سفارش می دهیم.

طول لوله

لوله در شاخه های 6 متری و 12 متری تولید می شوند.
معمولا شاخه های 6 متری برای لوله کشی صنعتی و شاخه های 12 متری برای خطوط انتقال استفاده می شوند.